روز جهانی دیابت (WDD) یک رویداد مهم در تقویم مراقبت های بهداشتی است که در 14 نوامبر(23 آبان) هر سال برای برجسته کردن شیوع دیابت و تأثیرات آن و آموزش نکات پیشگیری از دیابت به مردم برگزار می شود.

روز جهانی دیابت یکی از بزرگ‌ ترین کمپین‌های اطلاع ‌رسانی دیابت است که هر ساله با برگزاری در بیش از 160 کشور در جهان با کمپین‌های آگاهی‌بخشی، حمایت از دسترسی بهتر به درمان و محتوای اطلاعاتی باکیفیت، به زندگی بیش از یک میلیارد فرد دیابتی کمک می‌کند.

دیابت اختلالی است که در آن بدن قادر به پردازش و استفاده از گلوکز تولید شده از غذای مصرفی ما نیست. به طور کلی سه نوع دیابت اصلی وجود دارد - دیابت نوع 1، دیابت نوع 2 و دیابت بارداری. گلوکز منبع اصلی انرژی در بدن است. جذب ناکارآمد گلوکز می تواند فعالیت روزانه فرد را مختل کند و دیابت کنترل نشده می تواند منجر به عوارض کشنده مانند مشکلات قلبی عروقی، آسیب عصبی، آسیب کلیه، آسیب پا، عفونت های پوستی، اختلال نعوظ، افسردگی، مشکلات دندانی و موارد دیگر شود.

اهمیت روز جهانی دیابت(WDD)

به گزارش بنیاد بین المللی دیابت (IDF)، دیابت باعث مرگ 67 میلیون نفر در سال 2021 شد و تخمین زده می شود که 537 میلیون نفر(1 از 10)  در همان سال با این بیماری زندگی می کردند و نشانه هایی از افزایش شیوع این بیماری وجود دارد. تعداد مبتلایان به دیابت به 643 میلیون نفر در سال 2030 و به 783 میلیون نفر تا سال 2045 خواهد رسید.

تخمین زده می شود که از هر 2 بزرگسال یک نفر(44٪)، یعنی حدود 24 میلیاردنفر در جهان، مبتلا به دیابت تشخیص داده نشده، هستند. اکثر آنها از دیابت نوع 2 رنج می برند، که با تغییرات اندک در سبک زندگی و عادات غذایی سالم، قابل پیشگیری است. به دلیل فقدان اطلاعات و راهنمایی مناسب برای درک علائم و نشانه ها و تشخیص زودهنگام برای شروع اقدامات پیشگیرانه، تخمین زده می شود که نزدیک به 541 میلیون بزرگسالان در معرض خطر ابتلا به دیابت نوع 2 باشند.

با توجه به سبک زندگی کم تحرکی که امروزه از آن لذت می بریم، تخمین زده می شود که حدود 1.02 میلیون نوجوان (صفر تا 19 سال) به دیابت نوع 2 مبتلا هستند، و از هر 6 تولد زنده 1 مورد (2.1 میلیارد نفر در جهان) در حاملگی تحت تأثیر قند خون بالا (هایپرگلایسمی) قرار می گیرد.

در سال 2021، 9 درصد از کل هزینه های بهداشتی جهانی به مدیریت دیابت اختصاص یافت، برای مبارزه با این بیماری گسترده و مهار افزایش خطر ابتلا به دیابت به ویژه دیابت نوع 2 در بین نوجوانان و بزرگسالان، روز جهانی دیابت به عنوان یک روز جهانی نامگذاری شد تا بستری برای حمایت و پیشگیری از این بیماری قاتل خاموش باشد.

موضوع روز جهانی دیابت 2024

شعار روز جهانی دیابت امسال(2024)، "شکستن موانع، پر کردن شکاف ها" است. این موضوع تأثیر دیابت بر سلامت جسمی و روانی افراد را برجسته می کند. همچنین بر اهمیت مدیریت موثر دیابت و چگونگی بهبود کیفیت زندگی افراد تاکید می کند.

موضوعات روز جهانی دیابت در طی چند سال گذشته به شرح زیر بوده اند:

•  سال 2023: دسترسی به مراقبت از دیابت

•  سال 2022: دسترسی به آموزش دیابت

•  سال 2021: دسترسی به داروهای دیابت و مراقبت

•  سال 2020: معرفی پیمان جهانی دیابت

•  سال 2019: خانواده و دیابت

موضوع دیابت امسال همچنین قصد دارد مردم را آموزش دهد و آنها را تشویق کند تا از موسسات بهداشتی عمومی و سایر موسسات جهانی بخواهند که برای تسهیل فرصت‌ها، زیرساخت‌ها، نیروی انسانی و حمایت مالی بهتر برای ارتقای آموزش دیابت برای دستیابی به تلاش مشترک سازمان بهداشت جهانی(WHO) و سایر سازمان‌ها تلاش کنند تا به هدف پوشش دیابت تا سال 2030 که شامل موارد زیر است، دست یابیم:

·  تشخیص 80 درصد از افراد مبتلا به دیابت

·  افراد تشخیص داده شده(80%) باید کنترل بهتری بر قند خون و فشار خون خود داشته باشند.

·  شصت درصد از افراد (40 سال به بالا) باید به استاتین (گروه دارویی که به کاهش سطح کلسترول خون کمک می کند) دسترسی داشته باشند.

·  همه ی افراد مبتلا به دیابت نوع 1 باید به راحتی به انسولین و تسهیلات خود مدیریتی مناسب قند خون دسترسی داشته باشند.

تاریخچه روز جهانی دیابت(WDD)

روز جهانی دیابت (WDD) توسط بنیاد بین المللی دیابت (IDF) و با همکاری سازمان بهداشت جهانی(WHO)  در سال 1991 تأسیس شد و در سال 2006 بر اساس قطعنامه 61/225 سازمان ملل به عنوان روز رسمی سازمان ملل متحد نامگذاری شد.

روز 14 نوامبر برای بزرگداشت سالروز تولد سر فردریک بانتینگ، کاشف انسولین همراه با چارلز بست در سال 1922 انتخاب شد.

کمپین های سازماندهی شده در روز جهانی دیابت با "لوگوی دایره آبی" مشخص می شوند که در سال 2007 درست پس از رسمیت یافتن این روز توسط سازمان ملل متحد ایجاد شد و از آن زمان به بعد حلقه آبی به عنوان نماد جهانی آگاهی از دیابت در نظر گرفته شد و نشان دهنده ی ائتلاف جوامع جهانی دیابت در مبارزه با موارد رو به رشد دیابت است.

اقدامات پیشگیرانه برای مدیریت دیابت

بنیاد بین المللی دیابت تخمین زده است که541 میلیون بزرگسالان در معرض خطر ابتلا به دیابت نوع 2 قرار دارند که به بزرگترین نگرانی در سراسر جهان تبدیل شده است، برای کاهش این خطر باید تلاش ها بر ترویج برنامه‌های آگاهی و پلتفرم‌های آموزشی با کیفیت دیابت برای آموزش مدیریت و پیشگیری از دیابت در مراحل اولیه، متمرکز شوند.

دیابت نوع 2 را می توان با عادات سبک زندگی مناسب، مدیریت صحیح رژیم غذایی (رژیم های غذایی با شاخص گلایسمی پایین یا زیر 50) پیشگیری و مدیریت کرد. دیابت نوع 2، وضعیتی است که در آن انسولین به اندازه کافی تولید نمی شود و به طور موثر مورد استفاده قرار نمی گیرد (مقاومت به انسولین نیز نامیده می شود)، که می تواند با پیروی از یک سبک زندگی سالم، خود پایشی و مراقبت از نوسانات قند خون، مشاوره منظم با پزشکان کنترل شده و بهبود یابد.

برخی از نکات پیشگیرانه برای کنترل دیابت عبارتند از:

• از مصرف قند و کربوهیدرات های تصفیه شده خودداری کنید

• عادت کنید که در هر وعده، مقدار کمتری غذا بخورید

• غذای شما باید شامل فیبرها و مواد غذایی دارای شاخص گلایسمی پایین باشد

• سیگار را ترک کنید، زیرا مقاومت به انسولین را تقویت می کند

• عادت کنید حداقل 30 دقیقه در روز ورزش منظم انجام دهید

• مراقب سطح کلسترول(ایده آل باید زیر 200 باشد) و چربی خون خود باشید: کلسترول LDLیا لیپوپروتئین با چگالی کم زیر 100، و کلسترول HDLیا لیپوپروتئین با چگالی بالا، بالای 20 و تری گلیسیرید زیر 150 میلی گرم بر دسی لیتر.

• مدیریت مناسبی بر فشار خون خود داشته باشد: باید 130/80 یا کمتر باشد.

• از مصرف نوشیدنی های گازدار و سایر نوشیدنی های حاوی قند اضافه که می تواند خطر ابتلا به دیابت نوع 2 را افزایش دهد، خودداری کنید، مصرف آب معمولی را به یک عادت تبدیل کنید.

• از نکات جدید پیشگیرانه و به روز رسانی شده در مورد کنترل دیابت آگاه شوید.

• به کمپین های مرتبط با دیابت به منظور گسترش آگاهی به افرادی که به آن نیاز دارند، کمک کنید.

منبع:

https://www.pacehospital.com/world-diabetes-day